Οι Ολυμπιακοί της Αρχαιότητας

Κάθε τέσσερα χρόνια ο Αύγουστος είναι ο μήνας των Ολυμπιακών Αγώνων. Με αφορμή τους φετινούς αγώνες, που γίνονται στο Λονδίνο, ανατρέχουμε στο παρελθόν του θεσμού, τότε που 50.000 επισκέπτες αψηφούσαν τις ταλαιπωρίες του ταξιδιού για να παραβρεθούν στα Ολύμπια, τη μεγαλύτερη θρησκευτική και αθλητική γιορτή του ελληνικού κόσμου.

Οι αθλητές έθεταν σε κίνδυνο την ίδια τους τη ζωή για την τιμή των θεών και την αίγλη της ιδιαίτερης πατρίδας τους. Η άμιλλα δεν ήταν πάντα «ευγενής». Αρκετές φορές δεν δίσταζαν να καταφύγουν σε τεχνάσματα ή προσπαθούσαν να εξαγοράσουν αντιπάλους για να εξασφαλίσουν την πολυπόθητη νίκη.

Καλοκαίρι 480 π.Χ., ελληνο-περσικοί πόλεμοι. Σύμφωνα με την περιγραφή του Ηρόδοτου ο Ξέρξης είχε φτάσει με πολυάριθμο στρατό στη Θεσσαλία. Δεν μπορούσε να καταλάβει τι συνέβαινε με τους Έλληνες κι επικρατούσε τέτοια ησυχία στο ελληνικό στρατόπεδο. Είχαν χάσει κάθε διάθεση να πολεμήσουν. Πολλοί έμοιαζε να έχουν εγκαταλείψει και το πεδίο της μάχης. Ο Ξέρξης πληροφορήθηκε τελικά το λόγο. Πλησίαζε το σημαντικότερο γεγονός του ελληνικού ημερολογίου, η μεγάλη γιορτή με αγώνες προς τιμήν του Δία που λάμβανε χώρα κάθε τετραετία στην Ολυμπία.

Η πανσέληνος καθόριζε την ημερομηνία

Κήρυκες, σπονδοφόροι ή θεωροί ταξίδευαν στις ελληνικές πόλεις-κράτη για να ενημερώσουν τον κόσμο σχετικά την ημερομηνία της Ολυμπιάδας και να προσκαλέσουν αθλητές και επισκέπτες. Ανήγγελλαν εκεχειρία τριών μηνών (ιερομηνία) ώστε όλοι να μπορούν να ταξιδέψουν με ασφάλεια προς και από την Πελοπόννησο. Επί τρεις μήνες σταματούσαν οι εχθροπραξίες και αναβάλλονταν οι εκτελέσεις. Οι αθλητές υποχρεούνταν να εμφανιστούν 30 ημέρες πριν από την έναρξη των αγώνων ώστε να προετοιμαστούν εντατικά για την αναμέτρηση. Το διάστημα αυτό οι ελλανοδίκες τούς μάθαιναν τους κανονισμούς, έλεγχαν την ηλικία και τις ικανότητές τους κι οργάνωναν προκαταρκτικές αναμετρήσεις για να επιλέξουν τους καλύτερους για τα Ολύμπια.

Οι αγώνες γίνονταν πάντα τους καλοκαιρινούς μήνες, από τέλη Ιουλίου μέχρι αρχές Σεπτεμβρίου. Η ημερομηνία δεν ήταν σταθερή, επειδή καθοριζόταν με βάση το σεληνιακό ημερολόγιο. Η τρίτη ημέρα θα έπρεπε να συμπίπτει με την πρώτη πανσέληνο μετά το θερινό ηλιοστάσιο και χαρακτηριζόταν από την εκατόμβη, τη θυσία 100 βοδιών στο μεγάλο βωμό του Δία. Με το πέρασμα του χρόνου οι αθλητικοί αγώνες απέκτησαν μεγαλύτερη σημασία, οπωσδήποτε όμως τους 12 αιώνες διεξαγωγής τους οι Ολυμπιάδες αποτελούσαν βασικά θρησκευτική γιορτή.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο τεύχος που κυκλοφορεί
Πηγή: www.scienceillustrated.gr

Σχόλια